Volgens de Schijnhertog van Brabant lijkt premier Bart De Wever plots aan een opvallend geval van politieke amnesie te lijden. “Als je jaren geleden met grote overtuiging stelde dat politici niet in de gevangenis thuishoren omdat ze hun democratische rechten uitoefenen, dan mag je vandaag niet doen alsof die principes plots niet meer gelden”, klinkt het.

De Schijnhertog verwijst naar de arrestatie van de voorzitter van Groen in Antwerpen. “Of je het nu eens bent met zijn standpunten of niet, is eigenlijk niet de kern van de zaak. De vraag is of dezelfde principes nog worden verdedigd wanneer het niet langer over Catalonië gaat, maar over een Belgische politicus. Rechtsstatelijke principes zijn geen buffet waar je alleen uit kiest wat vandaag goed uitkomt.”

Hij herinnert eraan dat De Wever in het verleden bijzonder scherp uithaalde naar het opsluiten van Catalaanse politici. Toen stelde hij dat je geen mensen opsluit omdat zij een politieke mening uiten of een democratisch standpunt verdedigen. “Dat waren duidelijke woorden, en terechte woorden. Net daarom is de stilte vandaag zo opvallend. Het lijkt alsof die overtuiging ergens onderweg is zoekgeraakt.”

Opvallend was ook de reactie van de woordvoerder van waarnemend burgemeester Els Van Doesburg, die stelde dat “dit hier Noord-Korea niet is”. De Schijnhertog ziet dat anders. “Natuurlijk is Antwerpen geen Noord-Korea,” zegt hij met een knipoog. “Maar wanneer een oppositievoorzitter wordt opgepakt tijdens een politiek protest, terwijl de machthebbers dat verdedigen of minimaliseren, dan roept dat onvermijdelijk vragen op over de ruimte voor politieke tegenspraak.”

“Een democratie onderscheidt zich niet door slogans, maar door de manier waarop zij met haar oppositie omgaat. Wie politieke tegenstanders monddood maakt of de indruk wekt dat afwijkende stemmen met repressie worden beantwoord, begeeft zich op een hellend vlak. Dan volstaat het niet om te zeggen dat dit geen Noord-Korea is; dan moet je vooral aantonen dat democratische vrijheden ook gelden voor wie je politieke tegenstander is.”

Volgens de Schijnhertog wekt het de indruk dat De Wever aan politieke amnesie lijdt. “Niet omdat hij werkelijk zijn geheugen verloren heeft, maar omdat hij blijkbaar vergeten is wat hij zelf ooit als fundamenteel democratisch principe verdedigde. Wie gisteren verontwaardigd was over de arrestatie van politici in het buitenland, moet vandaag minstens dezelfde maatstaf durven hanteren wanneer een Belgische politicus wordt opgepakt.”

Beginselen zijn pas geloofwaardig wanneer ze ook gelden als het politiek ongemakkelijk wordt.

“Vrijheid van meningsuiting en het recht op protest zijn geen privileges voor gelijkgezinden. Ze zijn de lakmoesproef van een volwassen democratie. Wie die rechten alleen verdedigt wanneer het in zijn eigen politieke verhaal past, verdedigt uiteindelijk geen principes, maar opportuniteit.”

In Brabant gaan vrijheid van meningsuiting en recht op weerstand al terug tot de 13de eeuw met de Brabantse vrijheidscharters

Voor Brabant zijn vrijheid, inspraak en het recht om weerstand te bieden tegen willekeurig gezag geen nieuwe ideeën. Reeds in de dertiende eeuw werden in de Brabantse vrijheidscharters fundamentele rechten en vrijheden vastgelegd die de macht van de overheid aan banden legden.

Die historische erfenis verplicht ons ook vandaag om waakzaam te blijven wanneer fundamentele democratische vrijheden onder druk komen te staan. Vrijheid van meningsuiting en recht op weerstand zijn in Brabant geen gunst, maar een erfgoed. En dat erfgoed verdedigen we.